CAK eigen bijdrage: hoe werkt het en wat betaal je in 2026?

Ontvang je zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), dan betaal je een eigen bijdrage. Het CAK — het Centraal Administratie Kantoor — berekent en int dit bedrag namens de overheid. Veel mensen weten niet precies hoe dit werkt, wat ze precies kunnen verwachten of wat ze moeten doen als de hoogte van het bedrag niet klopt. In dit artikel lees je stap voor stap hoe de berekening in elkaar zit, welke bedragen in 2026 gelden, hoe je de rekenhulp gebruikt, wanneer je bezwaar kunt maken en hoe je een betalingsregeling aanvraagt.

Wat is het CAK en wat doet het?

Het CAK is een zelfstandig bestuursorgaan dat in opdracht van de Nederlandse overheid de eigen bijdragen voor langdurige zorg en maatschappelijke ondersteuning berekent en incasseert. Je krijgt te maken met het CAK als je:

• Zorg ontvangt via de Wet langdurige zorg (Wlz), bijvoorbeeld in een verpleeghuis, een kleinschalige woonvorm of via een persoonsgebonden budget (pgb)
• Gebruik maakt van Wmo-maatwerkvoorzieningen, zoals huishoudelijke hulp, dagbesteding of een rolstoel
• Beschermd wonen ontvangt via de gemeente
• Begeleiding ontvangt via het modulair pakket thuis (mpt) of volledig pakket thuis (vpt)

Het CAK krijgt automatisch gegevens van de Belastingdienst over jouw inkomen en vermogen. Je hoeft in de meeste gevallen zelf niets aan te leveren. De zorgaanbieder of gemeente meldt bij het CAK dat je zorg ontvangt, waarna de berekening automatisch start.

Naast de berekening en incasso houdt het CAK ook bij wanneer je de maximale eigen bijdrage hebt bereikt. Betaal je meer dan het maximum, dan stopt de inhouding automatisch. Ook berekent het CAK of je recht hebt op een terugbetaling als er te veel is ingehouden.

Hoe berekent het CAK jouw eigen bijdrage?

De berekening verschilt per type zorg. Voor Wlz-zorg zijn er twee soorten eigen bijdragen: de lage eigen bijdrage (in de eerste maanden) en de hoge eigen bijdrage (daarna). Voor de Wmo geldt een inkomensafhankelijk bedrag met een wettelijk maximum.

Lage eigen bijdrage (Wlz)

De lage eigen bijdrage geldt de eerste vier maanden na opname in een instelling. In 2026 betaal je minimaal € 212,60 per maand en maximaal € 1.115,80 per maand. De berekening werkt als volgt:

1. Neem 10% van jouw bijdrageplichtig inkomen
2. Deel dit door 12 om het maandbedrag te berekenen
3. Het uitkomende bedrag valt altijd binnen het wettelijk minimum en maximum

Het bijdrageplichtig inkomen bestaat uit je belastbaar inkomen van twee jaar geleden plus een vermogensforfait als je meer dan het drempelvermogen hebt.

Hoge eigen bijdrage (Wlz)

Na de eerste vier maanden gaat het CAK automatisch over op de hoge eigen bijdrage. Die is inkomens- en vermogensafhankelijk en kan oplopen tot bijna al je netto-inkomen. Je houdt een wettelijk vastgesteld bedrag over voor persoonlijke uitgaven: het zogenoemde “zakgeld”. In 2026 is dat zakgeld voor mensen in een instelling vastgesteld op een bedrag van enkele tientallen euros per maand. Het exacte zakgeldbedrag staat op de website van het CAK.

De hoge eigen bijdrage heeft geen wettelijk maximum zoals de lage. In de praktijk betekent dit dat mensen met een hoger inkomen of vermogen een veel groter deel van hun inkomen inleveren voor de zorgkosten.

Wmo eigen bijdrage

Voor Wmo-zorg is de berekening anders. Het abonnementstarief dat jarenlang gold (een vast laag bedrag voor iedereen) is per 2025 afgeschaft en vervangen door een inkomensafhankelijk systeem. In 2026 betaal je voor Wmo-zorg een eigen bijdrage die afhankelijk is van:

• Jouw bijdrageplichtig inkomen
• Het type Wmo-voorziening dat je ontvangt
• De gemeente waar je woont (gemeenten mogen de eigen bijdrage lager vaststellen dan het wettelijk maximum)

Het wettelijk maximum per vier weken lag in 2025 op circa € 21,00, maar check altijd het actuele bedrag via hetcak.nl omdat dit jaarlijks kan worden bijgesteld.

Bijdrageplichtig inkomen: wat telt mee?

Het bijdrageplichtig inkomen is de basis van de berekening. Het bestaat uit twee onderdelen: inkomen en vermogen.

Inkomen

Het CAK kijkt naar jouw belastbaar inkomen van twee jaar geleden. Voor 2026 is dat dus het inkomen over 2024, zoals door de Belastingdienst vastgesteld. Hieronder valt:

• Loon of salaris
• Pensioen (AOW, aanvullend pensioen, lijfrente)
• Uitkeringen (WW, WIA, bijstand)
• Inkomsten uit eigen onderneming
• Inkomsten uit verhuur (box 1)

Vermogen

Had jij (en/of je partner) in 2024 box 3-vermogen boven het toetsbedrag? Dan telt een deel van dat vermogen mee als extra inkomen in de berekening. In 2026 gelden de volgende drempelwaarden:

• Alleenstaand: vermogen boven € 36.952
• Met partner: gezamenlijk vermogen boven € 73.904

Van het vermogen boven de drempel telt 4% mee als bijdrageplichtig inkomen. Heb je als alleenstaande € 100.000 in box 3, dan is het meerdere boven de drempel € 63.048. Hiervan telt 4% mee: dat is € 2.522 extra bijdrageplichtig inkomen op jaarbasis.

Onder box 3-vermogen vallen onder andere spaargeld, beleggingen, een tweede woning en crypto. De waarde van je eigen woning (box 1) telt niet mee.

Partnervermogen

Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partner? Dan telt het gezamenlijke inkomen en vermogen mee, ook als jij degene bent die de zorg ontvangt en je partner niet. Dit kan het bedrag flink verhogen. Bent u gescheiden maar nog niet formeel uitgeschreven? Controleer dan of het CAK al op de hoogte is van de wijziging in uw leefsituatie.

Stap voor stap: jouw eigen bijdrage berekenen met de rekenhulp

Je hoeft de berekening niet zelf op papier te doen. Het CAK biedt een gratis rekenhulp op hetcak.nl waarmee je een indicatie kunt krijgen. Zo gebruik je die:

1. Ga naar hetcak.nl en zoek op de pagina “Rekenhulp eigen bijdrage” of ga direct naar het onderdeel “Berekening eigen bijdrage”.
2. Kies het type zorg dat je ontvangt: Wlz (instelling of thuis) of Wmo.
3. Voer je verzamelinkomen van 2024 in. Dit vind je op je belastingaangifte 2024 bij “Verzamelinkomen”, of op de definitieve aanslag van de Belastingdienst.
4. Vul je box 3-vermogen in als dat boven het toetsbedrag uitkomt. Kijk hiervoor op je belastingaangifte bij “Grondslag sparen en beleggen”.
5. Vul de gezinssamenstelling in: alleenstaand of met partner.
6. Lees de indicatie: de rekenhulp toont een indicatie van je eigen bijdrage per maand (Wlz) of per vier weken (Wmo).

Let op: de rekenhulp geeft een indicatie, geen definitieve berekening. Het werkelijke bedrag staat op de factuur die je van het CAK ontvangt. Kloppen er gegevens niet? Neem dan contact op met het CAK.

Factuur ontvangen: wat moet je controleren?

Als je een factuur of beschikking krijgt van het CAK, controleer dan de volgende punten voordat je betaalt:

• Klopt de ingangsdatum van de zorg? Een foutieve datum kan betekenen dat je te vroeg begint te betalen.
• Staat het juiste type zorg vermeld (Wlz, Wmo, beschermd wonen)? Elke zorgvorm heeft andere tarieven.
• Is het gebruikte inkomensjaar correct? Het moet het inkomen van twee jaar geleden zijn.
• Zijn jouw persoonlijke gegevens correct, zoals je burgerservicenummer (BSN) en adres?
• Staat de periode waarover je betaalt correct vermeld?

Klopt er iets niet? Neem dan zo snel mogelijk contact op met het CAK via de website of de klantenservice via telefoonnummer 088 – 012 3456 (werkdagen 08.00-17.00 uur). Heb je een DigiD nodig om in te loggen bij het CAK, dan kun je dat aanvragen via digid.nl.

Aanpassing aanvragen: wanneer en hoe?

In sommige gevallen is jouw actuele financiele situatie sterk veranderd ten opzichte van twee jaar geleden. Het CAK houdt daar niet automatisch rekening mee, maar je kunt zelf een aanpassing aanvragen. Situaties waarbij aanpassing mogelijk is:

• Je bent gestopt met werken of je inkomen is fors gedaald door ontslag of arbeidsongeschiktheid
• Je partner is onlangs overleden en de gezamenlijke inkomensberekening klopt daardoor niet meer
• Je hebt aanzienlijk vermogen verloren door een zakelijk faillissement of andere oorzaak
• Je ontvangt een nieuwe uitkering die twee jaar geleden nog niet bestond
• Je inkomen is gedaald doordat je bent gestopt met een nevenactiviteit of verhuur

Stappenplan aanpassing aanvragen

1. Log in op hetcak.nl met je DigiD.
2. Ga naar het onderdeel “Zelf regelen” en kies “Aanpassing eigen bijdrage aanvragen”.
3. Kies de reden voor de aanpassing en vul het formulier in.
4. Upload de gevraagde bewijsstukken, zoals een recente loonstrook, uitkeringsspecificatie of belastingaangifte van het lopende jaar.
5. Verstuur de aanvraag. Je ontvangt een bevestiging.
6. Het CAK beoordeelt de aanvraag en past indien akkoord het bedrag met terugwerkende kracht aan.
7. Je ontvangt een beslissingsbrief met de uitkomst en het aangepaste bedrag.

Bezwaar maken: zo doe je dat stap voor stap

Ben je het niet eens met een besluit van het CAK over de hoogte van je eigen bijdrage, dan heb je het recht om bezwaar te maken. Doe dit altijd binnen zes weken na de datum op de beslissingsbrief of factuur. Na die termijn is bezwaar niet meer mogelijk, tenzij je kunt aantonen dat je de brief redelijkerwijs niet eerder kon ontvangen of begrijpen.

Stappenplan bezwaar indienen

1. Ga naar hetcak.nl en zoek op “Bezwaar maken”.
2. Log in met DigiD en open het digitale bezwaarformulier.
3. Voer je naam, BSN en contactgegevens in.
4. Beschrijf duidelijk waarom je het niet eens bent met het besluit. Wees zo specifiek mogelijk: verwijs naar het besluitnummer en de datum.
5. Voeg bewijsstukken toe die jouw standpunt ondersteunen, zoals bankafschriften, brieven van de zorgaanbieder of een belastingaanslag.
6. Verstuur het bezwaarschrift. Je ontvangt een ontvangstbevestiging per post of e-mail.
7. Het CAK behandelt het bezwaar en stuurt binnen de wettelijke termijn een beslissing op bezwaar.

Wil je liever schriftelijk bezwaar maken zonder DigiD? Stuur dan een brief met je naam, BSN, contactgegevens, het besluitnummer en de reden voor bezwaar naar: CAK, Postbus 84040, 2508 AA Den Haag. Vermeld op de envelop duidelijk “Bezwaarschrift”.

Ben je het na de beslissing op bezwaar nog steeds niet eens met het CAK? Dan kun je in beroep gaan bij de bestuursrechter. Daarvoor heb je vaak hulp nodig van een juridisch adviseur of het Juridisch Loket.

Veelgemaakte fouten bij de CAK eigen bijdrage

Mensen lopen regelmatig tegen dezelfde problemen aan. Door deze fouten te kennen, voorkom je onnodige kosten en stress:

• Te laat bezwaar maken: de zes-wekentermijn gaat in op de datum van het besluit, niet op de dag dat jij de brief ontvangt. Open post van het CAK dus altijd direct en leg de brief niet opzij.
• Vergeten dat vermogen meetelt: veel mensen denken dat alleen inkomen telt voor de berekening. Heeft jouw partner ook vermogen in box 3? Dat telt volledig mee voor de gezamenlijke berekening.
• Belastingaangifte niet bijgewerkt: het CAK gebruikt de gegevens die de Belastingdienst verstrekt. Als jouw belastingaangifte niet klopte, onjuist of te laat was, kan de eigen bijdrage afwijken van de werkelijkheid. Dien je aangifte altijd tijdig en correct in.
• Dubbele betaling bij wisseling van zorgvorm: ga je van thuiszorg (Wmo) naar een instelling (Wlz)? Controleer dan of je niet voor twee regelingen tegelijk een factuur ontvangt. De overgang moet correct worden doorgegeven door de zorgaanbieder.
• Geen automatische incasso ingesteld: het CAK stuurt facturen, maar int niet automatisch tenzij je dit zelf instelt. Als je facturen niet betaalt, kunnen er aanmaningskosten en uiteindelijk incassokosten volgen.
• Aanpassing aanvragen vergeten na levensgebeurtenis: bij overlijden van een partner, scheiding of ontslag daalt jouw inkomen. Vraag dan direct een aanpassing aan zodat je niet meer betaalt dan nodig.

Kwijtschelding of betalingsregeling aanvragen

Kun je de eigen bijdrage niet (volledig) betalen? Neem dan contact op met het CAK en vraag om een betalingsregeling of kwijtschelding. Het CAK heeft de mogelijkheid om maatwerkoplossingen te bieden in geval van financiele problemen. Wacht hier niet mee — hoe langer je wacht, hoe groter de achterstand en hoe moeilijker een regeling te treffen valt.

Een betalingsregeling houdt in dat je het openstaande bedrag in termijnen mag betalen. Het CAK kijkt daarbij naar wat jij redelijkerwijs kunt betalen. Een kwijtschelding is in uitzonderlijke gevallen mogelijk, maar wordt niet zomaar verleend.

Een andere optie is hulp vragen bij de gemeente. Veel gemeenten hebben een schuldhulpverlening die ook kan helpen bij problemen rondom zorgkosten. Voor meer informatie over schuldhulpverlening bij de gemeente kun je terecht bij het loket van jouw gemeente of via de website van de NVVK (branchevereniging schuldhulpverlening).

Heb je recht op bijzondere bijstand? In sommige gevallen kan de gemeente via bijzondere bijstand een deel van de eigen bijdrage vergoeden, met name bij mensen met een laag inkomen die hoge zorgkosten hebben. Vraag dit na bij de sociale dienst van jouw gemeente.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik wat mijn CAK eigen bijdrage wordt in 2026?

Gebruik de gratis rekenhulp op hetcak.nl. Vul je belastbaar inkomen van 2024 in (twee jaar geleden) en eventueel je box 3-vermogen. De tool geeft een indicatie van je maandelijkse bijdrage.

Waarom kijkt het CAK naar mijn inkomen van twee jaar geleden?

Het CAK gebruikt het door de Belastingdienst vastgestelde inkomen. Dat is pas definitief na de aangifte van het voorgaande jaar. Daardoor werkt de berekening altijd twee jaar terug. Voor 2026 is dat het inkomen van 2024.

Ik ben het niet eens met mijn eigen bijdrage. Wat kan ik doen?

Je kunt bezwaar maken via hetcak.nl of schriftelijk per post. Doe dit binnen zes weken na de datum op de beslissingsbrief. Beschrijf duidelijk waarom je het er niet mee eens bent en voeg bewijsstukken toe.

Telt het vermogen van mijn partner ook mee?

Ja. Bij gehuwden of geregistreerde partners telt het gezamenlijke inkomen en vermogen mee voor de berekening van de eigen bijdrage. Dit kan het bedrag aanzienlijk verhogen.

Wat als mijn inkomen dit jaar veel lager is dan twee jaar geleden?

Je kunt een aanpassing van de eigen bijdrage aanvragen via hetcak.nl. Dit is mogelijk bij grote inkomensveranderingen, zoals ontslag, overlijden van een partner of fors verlies van vermogen.

Wat is het verschil tussen de lage en hoge eigen bijdrage?

De lage eigen bijdrage geldt de eerste vier maanden dat je Wlz-zorg ontvangt. Daarna stapt het CAK automatisch over op de hoge eigen bijdrage, die hoger is en afhankelijk van je totale inkomen en vermogen.

Ik kan de eigen bijdrage niet betalen. Wat nu?

Neem zo snel mogelijk contact op met het CAK en vraag om een betalingsregeling of kwijtschelding. Je kunt ook hulp vragen bij de schuldhulpverlening van jouw gemeente. Wacht hier niet mee om verdere kosten te voorkomen.