Waar vind ik de startknop op mijn apparaat?

“Waar is de startknop?” — het klinkt als een simpele vraag, maar meer mensen stellen hem dan je denkt. Of je nu een nieuwe laptop hebt, overstapt van Windows 10 naar 11, een Android-telefoon zonder fysieke knop gebruikt of een iPad voor de eerste keer aanraakt: de startknop zit niet altijd op dezelfde plek. In dit artikel zie je per apparaat precies waar je de startknop vindt, wat je doet als hij verdwenen lijkt, en hoe je hem aanpast naar je eigen voorkeur.

Twee soorten startknop: welke bedoel je?

De term “startknop” kan twee dingen betekenen, en het is goed om dat onderscheid te maken voordat je op zoek gaat:

• De Windows-startknop: de digitale knop linksonder (of midden) in het scherm van een Windows-computer of -laptop, waarmee je het startmenu opent. Hieruit open je apps, zoek je bestanden en ga je naar de instellingen.
• De fysieke aan/uit-knop: de knop op het apparaat zelf waarmee je het aanzet, vergrendelt of uitzet. Op telefoons en tablets wordt dit ook wel de power-knop of zijknop genoemd.

In dit artikel behandelen we beide types per apparaat. We beginnen bij Windows-computers en laptops, en gaan daarna door naar tablets en smartphones.

De Windows-startknop op een pc of laptop

Op een Windows-computer vind je de digitale startknop in de taakbalk — de balk aan de onderkant van je scherm. Het is het Windows-logo: een vierkantje opgebouwd uit vier gekleurde vlakjes (blauw, groen, rood, geel). Klik erop en het startmenu opent zich, van waaruit je al je geïnstalleerde apps kunt openen, kunt zoeken in bestanden, en naar de instellingen kunt gaan.

Windows 11: startknop in het midden

Heb je Windows 11? Dan staat de startknop standaard in het midden van de taakbalk, niet links zoals in eerdere versies. Dit verrast veel gebruikers die gewend zijn aan Windows 10 of ouder. De knop is er wel degelijk — hij staat gewoon op een andere plek.

Wil je de startknop terugzetten naar links? Dat kan eenvoudig:

1. Klik met de rechtermuisknop op een leeg stuk van de taakbalk onderaan je scherm.
2. Kies in het menu dat verschijnt voor Taakbalkinstellingen.
3. Scroll naar beneden tot je de sectie Taakbalkgedrag ziet.
4. Verander de instelling Taakbalkuitlijning van Gecentreerd naar Links.
5. De startknop en alle andere taakbalkpictogrammen staan nu aan de linkerkant, net als vroeger.

Windows 10: startknop altijd linksonder

In Windows 10 staat de startknop altijd linksonder in de taakbalk. Klik erop om het startmenu te openen. Je kunt ook de Windows-toets op je toetsenbord gebruiken als snelkoppeling — dat is de knop met het Windows-logo, normaal gesproken tussen de Ctrl-toets en de Alt-toets links onderaan het toetsenbord. Druk erop en het startmenu opent, zonder dat je de muis hoeft te gebruiken.

Wat als de startknop verdwenen is in Windows?

Soms lijkt de startknop helemaal weg te zijn. Geen paniek — dit heeft bijna altijd een eenvoudige oorzaak:

• De taakbalk is verborgen: beweeg je muis langzaam naar de onderkant van het scherm. Als de taakbalk is ingesteld op automatisch verbergen, schuift hij tevoorschijn zodra je muis de onderkant raakt. Om auto-verbergen uit te zetten: klik rechts op de taakbalk > Taakbalkinstellingen > schakel “Taakbalk automatisch verbergen” uit.
• De taakbalk staat aan de zijkant of bovenkant: in Windows 10 kun je de taakbalk naar andere kanten van het scherm slepen. Kijk ook aan de linker- en rechterkant en aan de bovenkant van je scherm.
• Windows Explorer is gecrasht: Windows Explorer is het programma dat de taakbalk, de bureaubladpictogrammen en de startknop beheert. Als dit crasht, verdwijnen ze allemaal. Druk tegelijk op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Klik op Bestand > Nieuwe taak uitvoeren, typ explorer.exe en druk op Enter. Binnen een paar seconden verschijnen de taakbalk en de startknop weer.
• Het scherm staat in de modus voor volledig scherm: sommige programma’s verbergen de taakbalk als ze op volledig scherm staan. Druk op Escape of F11 om de volledige-schermmodus te verlaten.

De Windows-startknop via het toetsenbord

Je hoeft niet altijd de muis te gebruiken om het startmenu te openen. Er zijn handige sneltoetsen:

• Windows-toets: opent of sluit het startmenu direct.
• Windows-toets + X: opent het geavanceerde startmenu (ook wel het “power user menu” genoemd) met snelkoppelingen naar Apparaatbeheer, Taakbeheer, Uitvoeren, en meer.
• Ctrl + Esc: alternatief voor de Windows-toets, handig als je toetsenbord geen Windows-toets heeft.

Bekijk ons overzicht van handige Windows-sneltoetsen voor meer productiviteitstips.

De startknop op een Windows-tablet (zoals Microsoft Surface)

Windows-tablets hebben soms geen aanraakknop op het scherm zichtbaar als je in een app werkt. Maar er zijn altijd twee manieren om het startmenu te bereiken:

• Fysieke Windows-knop op de bezel: veel Windows-tablets hebben een klein knopje met het Windows-logo aan de rand van het scherm — meestal aan de onderkant of zijkant. Druk erop en het startscherm of startmenu opent zich.
• Veeggebaar vanuit de onderkant: op sommige modellen kun je vanuit de onderkant van het scherm omhoog vegen om het startmenu te openen, vergelijkbaar met hoe smartphones werken.

Op sommige Surface-modellen is de Windows-knop gecombineerd met een andere functie bij lang indrukken, zoals het scherm uitschakelen of Cortana activeren. Raadpleeg de handleiding van jouw model als je er niet uitkomt.

De home-knop (startknop) op een Android-telefoon of -tablet

Op Android-apparaten heet de startknop officieel de home-knop. Druk erop om altijd terug te keren naar het hoofdscherm met je apps. Afhankelijk van het merk, model en Android-versie zit hij op een andere plek en werkt hij anders.

Fysieke home-knop (oudere modellen tot ca. 2019)

Veel oudere Android-telefoons van Samsung, LG, Huawei en andere merken hebben een fysieke knop aan de onderkant van het scherm, midden op de rand of bezel. Dit is de home-knop. Druk er één keer op om naar het beginscherm te gaan. Ernaast zitten doorgaans twee extra knoppen:

• Pijltje naar links: de terugknop, om een stap terug te gaan.
• Drie streepjes of een vierkant: de knop voor recente apps, om te schakelen tussen geopende apps.

Virtuele navigatiebalk (moderne modellen)

Smartphones vanaf circa 2019 hebben geen fysieke knop meer. In plaats daarvan zie je onderaan het scherm een dunne balk met drie virtuele knoppen:

• Een cirkel of stip in het midden: de home-knop. Tik erop om terug te gaan naar het hoofdscherm.
• Een pijltje links of rechts: de terugknop.
• Drie streepjes of een vierkant: recente apps.

De volgorde van deze knoppen verschilt per merk. Samsung plaatst ze soms in een andere volgorde dan standaard Android. Je kunt de volgorde aanpassen via Instellingen > Weergave > Navigatiebalk (bij Samsung).

Gebaarnavigatie (nieuwste Android-versies)

Android 10 en nieuwer gebruiken standaard gebaren in plaats van knoppen. Er is dan geen zichtbare navigatiebalk meer. Zo navigeer je met gebaren:

• Naar het beginscherm: veeg omhoog vanuit de onderkant van het scherm.
• Een stap terug: veeg vanaf de linker- of rechterrand naar het midden van het scherm.
• Recente apps bekijken: veeg vanuit de onderkant omhoog en houd even vast.

Wil je liever de klassieke knoppen terug? Ga naar Instellingen > Scherm > Navigatiebalk (bij Samsung: Instellingen > Weergave > Navigatiebalk) en kies voor Navigatieknoppen in plaats van Gebaren.

De startknop (home-knop) op een iPhone of iPad

Apple gebruikt de term thuisknop of home-knop. Waar die zit en of hij er überhaupt is, hangt volledig af van welk model je hebt.

iPhone met home-knop: iPhone SE (alle generaties), iPhone 8 en ouder

De ronde knop onderin het scherm is de home-knop. Druk er één keer op om terug te gaan naar het beginscherm. Op deze modellen zit ook Touch ID ingebouwd in deze knop — je vingerafdruk wordt herkend bij het ontgrendelen.

iPhone zonder home-knop: iPhone X en alle nieuwere modellen

Vanaf de iPhone X (2017) heeft Apple de home-knop verwijderd voor een groter schermoppervlak. In plaats daarvan gebruik je een veeggebaar: veeg omhoog vanuit de onderkant van het scherm om terug te gaan naar het beginscherm. Dit gebaar werkt altijd, vanuit elke app. Andere handige gebaren op deze modellen:

• Schakelen tussen open apps: veeg omhoog en houd even vast, of veeg langs de onderkant van het scherm naar links of rechts.
• Siri activeren: houd de zijknop ingedrukt.
• Schermafbeelding maken: druk tegelijk op de zijknop en de volumeknop omhoog.

iPad met home-knop: basis iPad en iPad mini (oudere modellen)

De standaard iPad-modellen en oudere iPad mini-modellen hebben een ronde home-knop aan de onderkant van het scherm (bij staand gebruik). Druk erop om terug te gaan naar het beginscherm. Deze knop bevat ook Touch ID voor vingerafdrukherkenning.

iPad Air en iPad Pro: home-knop in de zijknop

De iPad Air (vanaf 4e generatie) en iPad Pro hebben geen home-knop meer aan de voorkant. Bij de iPad Air zit Touch ID geïntegreerd in de zijknop bovenaan het apparaat — die knop is zowel de aan/uit-knop als de vingerafdrukscanner. Om naar het beginscherm te gaan, gebruik je een veeggebaar van onderaan het scherm omhoog, net zoals op een moderne iPhone.

De fysieke aan/uit-knop per apparaat

Naast de digitale startknop is er de fysieke aan/uit-knop waarmee je je apparaat aanzet, vergrendelt of herstart. Hier zie je per type apparaat waar die zit:

Laptop (Windows of Mac)

Bij de meeste laptops zit de aan/uit-knop rechtsboven op het toetsenbord, soms als aparte knop boven de functietoetsen, soms geïntegreerd in de rij functiotoetsen. Bij dunne laptops zoals de Dell XPS of HP Spectre is hij soms verwerkt in de vingerafdrukscanner. Zoek naar een knopje met een cirkeltje met een lijntje erboven — dat is het universele aan/uit-symbool.

Desktop-pc (toren of all-in-one)

De aan/uit-knop zit bij een toren-pc aan de voorkant van de kast, meestal bovenaan. Het is vaak een ronde of vierkante knop, soms met een lichtje erin dat aangeeft of de computer aan is. Bij all-in-one computers (waarbij het scherm en de computer één geheel zijn, zoals iMac of HP All-in-One) zit de knop vaak aan de achterkant of zijkant van het scherm.

Android-telefoon of -tablet

De aan/uit-knop zit bij de meeste Android-apparaten aan de rechterkant van het apparaat. Bij sommige Samsung-modellen zat hij vroeger aan de linkerkant of gecombineerd met de Bixby-knop. Bij tablets van Samsung en Lenovo zit hij vaak aan de bovenkant. Druk kort in om het scherm aan of uit te zetten; druk lang in om het uitschakelscherm te zien met opties als herstarten en uitschakelen.

iPhone

Apple noemt de aan/uit-knop de zijknop, en die zit aan de rechterkant van het apparaat. Op oudere iPhones (model 5 en eerder) zat die knop bovenaan. Druk kort in om het scherm te vergrendelen of te activeren. Op iPhones zonder home-knop druk je lang in (eventueel gecombineerd met een volumeknop) om het uitschakelscherm of de noodsignaaloptie te tonen.

iPad

De aan/uit-knop zit bij de meeste iPads bovenaan het apparaat. Bij de iPad Air (4e generatie en nieuwer) en iPad Pro is dit dezelfde knop als de zijknop met Touch ID. Druk kort in om te vergrendelen; druk lang in om het uitschakelscherm te tonen.

Bekijk onze gids over basisinstellingen voor nieuwe apparaten als je net een nieuw toestel hebt en wilt weten hoe je snel op weg bent.

Veelgemaakte fouten en oplossingen

“De startknop reageert niet” op Windows

Als klikken op de Windows-startknop niets doet — geen startmenu verschijnt — is Windows Explorer waarschijnlijk gecrasht. Druk op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar Bestand > Nieuwe taak uitvoeren, typ explorer.exe en druk op Enter. Binnen een paar seconden hervat de startknop zijn werking. Helpt dat niet? Herstart de computer via Ctrl + Alt + Delete > aan/uit-icoon rechtsonder.

“Het touchscreen reageert niet” op tablet of telefoon

Als het scherm niet reageert op aanraking, probeer dan de fysieke aan/uit-knop om het scherm uit en weer aan te zetten — soms lost dat het op. Lukt ook dat niet? Houd de aan/uit-knop 10 seconden ingedrukt (soms gecombineerd met de volumeknop omlaag) voor een geforceerde herstart. Het apparaat gaat dan opnieuw op zonder dat je data verliest.

“Ik zie geen navigatiebalk meer” op Android

Dan is gebaarnavigatie ingeschakeld. Ga naar Instellingen > Scherm > Navigatiebalk (bij Samsung: Instellingen > Weergave > Navigatiebalk) en schakel over van Gebaren naar Navigatieknoppen. De home-knop verschijnt dan weer als een zichtbare knop onderaan het scherm.

“De home-knop op mijn iPhone werkt niet meer”

Als de fysieke home-knop slecht reageert of helemaal niet meer werkt, is er een handige tijdelijke oplossing: AssistiveTouch. Ga naar Instellingen > Toegankelijkheid > Aanraken > AssistiveTouch en zet dit aan. Er verschijnt een drijvende ronde knop op je scherm die alle functies van de home-knop overneemt — inclusief naar het beginscherm gaan, schermafbeeldingen maken en meer. Zo kun je je iPhone normaal blijven gebruiken terwijl je de echte knop laat repareren.

Snelle samenvatting: startknop per apparaat

Lees ook ons artikel over veelgestelde vragen voor nieuwe apparaatgebruikers voor meer basisuitleg over knoppen, instellingen en eerste stappen.

Veelgestelde vragen

Waar is de startknop in Windows 11?

In Windows 11 staat de startknop standaard in het midden van de taakbalk, niet links zoals in Windows 10. Je kunt hem terugzetten naar links via: rechtermuisknop op de taakbalk > Taakbalkinstellingen > Taakbalkgedrag > Taakbalkuitlijning > Links.

Mijn startknop in Windows doet het niet, wat nu?

Waarschijnlijk is Windows Explorer gecrasht. Druk op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Klik op Bestand > Nieuwe taak uitvoeren, typ ‘explorer.exe’ en druk op Enter. De startknop en taakbalk verschijnen dan weer.

Waar zit de home-knop op een Android-telefoon zonder fysieke knop?

Op moderne Android-telefoons gebruik je gebaren of een virtuele navigatiebalk. Veeg bij gebaarnavigatie omhoog vanuit de onderkant van het scherm om naar het beginscherm te gaan. Je kunt wisselen naar knopnavigatie via Instellingen > Scherm > Navigatiebalk.

Hoe ga ik terug naar het beginscherm op een iPhone zonder home-knop?

Op iPhone X en nieuwer veeg je omhoog vanuit de onderkant van het scherm. Er is geen fysieke home-knop op deze modellen. Je kunt ook AssistiveTouch inschakelen voor een virtuele knop op het scherm.

Waar zit de aan/uit-knop op mijn laptop?

Op de meeste laptops zit de aan/uit-knop rechtsboven op het toetsenbord, soms als aparte knop boven de functietoetsen of geïntegreerd in de vingerafdrukscanner. Zoek naar het symbool van een cirkeltje met een lijntje erboven.

De home-knop op mijn iPhone werkt niet meer, wat kan ik doen?

Activeer AssistiveTouch als tijdelijke oplossing via Instellingen > Toegankelijkheid > Aanraken > AssistiveTouch. Er verschijnt een drijvende knop op je scherm die alle functies van de home-knop overneemt terwijl je de reparatie regelt.

Waar zit de aan/uit-knop op een Samsung Galaxy-telefoon?

Op de meeste Samsung Galaxy-telefoons zit de aan/uit-knop aan de rechterkant van het apparaat. Op sommige oudere modellen zat hij aan de linkerkant of gecombineerd met de Bixby-knop. Druk kort in om te vergrendelen, lang indrukken toont het uitschakelscherm.