Vlucht geannuleerd door kerosinetekort: wat zijn je rechten?

Kerosinetekort zorgt voor chaos op luchthavens: tientallen of zelfs honderden vluchten worden geannuleerd, soms met weinig vooraankondiging. Maar wat zijn jouw rechten als passagier? Heb je recht op terugbetaling, een alternatieve vlucht of zelfs financiële compensatie? In dit artikel leggen we stap voor stap uit wat je kunt doen als je vlucht door een brandstoftekort is geschrapt — van de eerste stappen op de luchthaven tot het indienen van een formele claim.

Wat is een kerosinetekort en waarom annuleert een vliegmaatschappij daardoor?

Kerosine (jet fuel) is de brandstof die vliegtuigen nodig hebben. Als er onvoldoende kerosine beschikbaar is op een vliegveld — door leveringsproblemen bij tankleveranciers, stakingen van grondpersoneel, logistieke storingen in de aanvoerketen of geopolitieke spanningen die olieaanvoer belemmeren — kunnen vliegtuigen letterlijk niet opstijgen of worden ze doorgestuurd naar alternatieve luchthavens die wel voldoende brandstof hebben.

In 2026 heeft dit probleem meerdere grote luchthavens getroffen. Lufthansa annuleerde tienduizenden vluchten door een kerosinecrisis op Frankfurt Airport en Munich Airport. Ook kleinere luchthavens in Zuid-Europa werden in de lente van 2026 getroffen door tijdelijke tekorten, deels door verstoorde tankerlogistiek en deels door lokale stakingsacties bij brandstofleveranciers.

Vliegmaatschappijen zijn in zo’n situatie verplicht om passagiers te informeren en alternatieven aan te bieden — maar de vraag is of ze ook schadevergoeding moeten betalen. Dat is waar het juridisch interessant wordt.

Jouw basisrechten onder EU261: altijd van toepassing

Als je vlucht vertrekt vanuit een EU-land, of als je met een Europese maatschappij vliegt vanuit een niet-EU-land richting de EU, geldt Europese verordening EU261/2004. Deze verordening regelt de rechten van vliegtuigpassagiers bij annulering, vertraging en overboeking. Ze is van toepassing op alle passagiersvluchten, of je nu economyclass of businessclass vliegt.

Bij een annulering heb je altijd recht op één van de volgende keuzes — naar eigen inzicht:

• Volledige terugbetaling van je ticket, binnen 7 dagen (bij creditcardbetaling) of 7 werkdagen (bij bankoverschrijving). Dit geldt voor het volledige ticketbedrag, inclusief eventuele bijbetalingen voor bagage of stoelkeuze.
• Omboeking naar een alternatieve vlucht op de vroegst mogelijke datum, of op een latere datum naar keuze als je liever wacht op een betere verbinding.
• Omboeking op een latere datum die jou het beste uitkomt, als je niet haastig hoeft te reizen.

Daarnaast heb je recht op bijstand zolang je op de luchthaven wacht voor een vervangende vlucht:

• Maaltijden en drankjes in redelijke verhouding tot de wachttijd
• Twee telefoontjes, e-mails of faxberichten op kosten van de maatschappij
• Een hotelovernachting als de vlucht pas de volgende dag gaat, plus vervoer van en naar het hotel

Deze bijstandsrechten gelden altijd, ongeacht de oorzaak van de annulering — ook bij kerosinetekort, ook bij overmacht. Dit is een harde regel die maatschappijen niet kunnen omzeilen.

Heb je recht op financiële compensatie?

Dit is het punt waar het ingewikkelder wordt. EU261 kent naast terugbetaling ook een vaste compensatieregeling van €250 tot €600, afhankelijk van de vluchtafstand. Deze compensatie staat los van de terugbetaling van je ticket — het gaat om extra schadevergoeding voor het ongemak van de annulering.

De compensatie wordt met 50% verminderd als de maatschappij je een alternatieve vlucht aanbiedt die je bestemming bereikt binnen een bepaalde tijdsmarge van de originele aankomsttijd. Maar deze regeling geldt alleen als de annulering niet wordt veroorzaakt door buitengewone omstandigheden.

Kerosinetekort: buitengewone omstandigheid of niet?

Dit is de kern van de discussie bij kerosinetekort-annuleringen. De wet spreekt van buitengewone omstandigheden die de maatschappij redelijkerwijs niet had kunnen vermijden, zelfs als alle redelijke maatregelen waren genomen. Klassieke voorbeelden zijn extreem weer, politieke onrust en stakingen van luchtverkeersleiders.

Bij kerosinetekort zijn er twee standpunten:

• Luchtvaartmaatschappijen stellen dat een acuut fysiek brandstoftekort — waarbij kerosine letterlijk niet meer leverbaar is door omstandigheden buiten hun controle — een buitengewone omstandigheid is. Ze beroepen zich erop dat ze niet hadden kunnen voorzien wat er zou gebeuren en dat alternatieve levering onmogelijk was.
• Juridische experts en claimbureau’s betogen dat stijgende brandstofprijzen nooit een buitengewone omstandigheid zijn — dat valt immers gewoon onder het normale bedrijfsrisico van een airline. Bij een fysiek tekort is het nog steeds aan de maatschappij te bewijzen dat zij aantoonbaar alles heeft gedaan om de annulering te voorkomen: heeft ze geprobeerd kerosine elders in te kopen? Heeft ze de vlucht eerder vertrokken vóór het tekort ontstond? Heeft ze vliegtuigen herdistribueerd?

Europese rechtbanken hebben meerdere keren geoordeeld dat vliegmaatschappijen de bewijslast dragen. Zij moeten aantonen dat het tekort onvermijdbaar was — niet andersom. Dat maakt kerosinetekort-zaken juridisch aanvechtbaar. Dien dus altijd een claim in.

Stap-voor-stap: wat doe je als je vlucht is geannuleerd door kerosinetekort?

Volg deze stappen direct na de annuleringslmelding:

1. Bewaar alle documenten onmiddellijk. Sla je boekingsbevestiging, de annuleringsmelding (e-mail of sms-bericht), bonnetjes van eten, drinken en eventueel hotel op. Maak ook een screenshot van het annuleringsbericht als je het op een beeldscherm op de luchthaven ziet. Zonder bewijs geen claim.
2. Ga direct naar de balie en vraag om bijstand. De meeste maatschappijen bieden bijstand niet proactief aan op drukke chaos-dagen. Vraag actief om maaltijdvouchers en, als nodig, een hotelreservering voor de nacht. Als de balie gesloten is of de wachtrij te lang, regel dan zelf een hotel en bewaar de rekening.
3. Kies expliciet: terugbetaling of omboeking. Laat je niet leiden door de medewerker of de app die automatisch een omboekingsoptie presenteert. Beslis zelf wat je wilt. Als je geld terug wilt, zeg dat dan expliciet en vraag om schriftelijke bevestiging van je keuze.
4. Accepteer geen voucher als je liever geld terug wilt. Een reisbon is juridisch niet gelijkwaardig aan een terugbetaling in geld. Vouchers hebben vervaldatums, beperkingen op bestemmingen en kunnen niet worden gebruikt bij een faillissement. Je hebt recht op contante terugbetaling — eis dat.
5. Dien een compensatieverzoek in zodra je thuis bent. Ga naar de website van de maatschappij, zoek het EU261-formulier of het klachtformulier en vul het volledig in. Voeg kopieën toe van je documenten. Noteer het zaaknummer of bevestigingsnummer van je indiening.
6. Wacht maximaal 8 weken op reactie. Luchtvaartmaatschappijen zijn verplicht binnen 8 weken te reageren. Hoor je niets, stuur dan een aanmaning. Wordt je claim afgewezen, ga dan naar stap 7.
7. Schakel een geschilleninstantie of claimbureau in. In Nederland kun je een klacht indienen bij de ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport, via ilent.nl) of de Geschillencommissie Reizen. Claimbureau’s zoals EUclaim, AirHelp of Claimair werken op no-cure-no-pay-basis en houden 25–35% van de compensatie als honorarium.

Bijzonder geval: vlucht als onderdeel van een pakketreis

Heb je een all-in pakketreis geboekt bij een reisorganisator als TUI, Corendon of Sunweb? Dan gelden aanvullende regels op basis van de Europese Pakketreizenrichtlijn (PTD2):

• De reisorganisator is als enige verantwoordelijk voor de hele reis, ook als de vlucht door een externe vliegmaatschappij wordt uitgevoerd. Je contacteert de organisator, niet de airline.
• Als de vlucht uitvalt, moet de reisorganisator je een gelijkwaardig of beter alternatief aanbieden: andere vlucht, andere route, soms zelfs een ander resort of hotel op vergelijkbaar niveau.
• Wil je het alternatief niet accepteren? Dan heb je recht op volledige terugbetaling van de pakketprijs binnen 14 dagen — inclusief de accommodatiekosten, niet alleen de vluchttikket.
• Heb je aantoonbare schade geleden door de annulering (extra hotelkosten, verlies van betaalde activiteiten, noodzakelijk vervoer)? Dan kun je aanvullende schadevergoeding eisen bovenop de pakketterugbetaling.

Neem bij pakketreizen altijd eerst contact op met de reisorganisator — zij zijn je primaire aanspreekpunt. De organisator moet jou helpen, niet de vliegmaatschappij rechtstreeks.

Veelgemaakte fouten bij een geannuleerde vlucht

Dit zijn de fouten die passagiers het vaakst maken en waardoor ze geld mislopen:

• Klakkeloos een voucher accepteren. Reisbonnen hebben vervaldatums (vaak 12 maanden), zijn beperkt tot bepaalde bestemmingen en worden bij een faillissement waardeloos. Je hebt altijd recht op geld terug — kies daarvoor, tenzij de voucher aantoonbaar meer waard is dan het ticketbedrag.
• Niets doen omdat “compensatie toch niet lukt bij overmacht”. Dit is het grootste misverstand. Rechtbanken in Nederland en België hebben meerdere malen geoordeeld dat maatschappijen onvoldoende bewijs leverden dat het tekort een echte buitengewone omstandigheid was. Dien altijd een claim in — de schade als die wordt afgewezen is nul.
• Bonnetjes weggooien. Je hebt recht op vergoeding van kosten die je maakte omdat de maatschappij je geen bijstand bood. Zonder bonnetjes kun je niets terugvorderen.
• Te laat claimen. De verjaringstermijn voor EU261-claims in Nederland is 3 jaar. Dat voelt lang, maar bewijzen vervagen: e-mails verdwijnen, kaartjes raken kwijt. Claim bij voorkeur binnen 6 maanden na de annulering.
• De verkeerde partij aanschrijven. Bij een los ticket schrijf je de vliegmaatschappij aan. Bij een pakketreis de reisorganisator. Schrijf je de verkeerde aan, dan wordt je claim vertraagd of doorgestuurd, wat weken kost.
• Akkoord gaan met een lagere compensatie dan wettelijk recht. Soms biedt een maatschappij spontaan €100 of een kortingsbon aan als “gebaar van welwillendheid”. Accepteer dit niet zonder het te vergelijken met waar je wettelijk recht op hebt — soms zijn dat €250, €400 of €600 per persoon.

Zelf een compensatieclaim indienen: praktisch stappenplan

Wil je zonder claimbureau aan de slag? Zo doe je het stap voor stap:

1. Zoek op de website van de maatschappij het EU261-formulier of het algemene klachtformulier. Grote maatschappijen hebben een apart “claim indienen”-portaal.
2. Vul in: je naam, vluchtnummer, vertrekdatum, vertrek- en aankomstluchthaven, de door de maatschappij opgegeven reden voor annulering.
3. Voeg als bijlagen toe: kopie van je boekingsbevestiging en de annuleringsmail of -sms.
4. Stuur het formulier in en noteer of bewaar het bevestigingsnummer.
5. Hoor je binnen 8 weken niets? Stuur een aanmaning via e-mail met het zaaknummer en de mededeling dat je bij uitblijven van reactie een klacht indient bij de ILT.
6. Wordt je claim afgewezen wegens “buitengewone omstandigheid”? Vraag schriftelijk om de specifieke bewijsstukken waarop de maatschappij haar beslissing baseert. Ze zijn wettelijk verplicht die te leveren. Als ze dat niet doen of het bewijs is onvoldoende, heb je een sterke positie voor de geschillencommissie.
7. Dien een klacht in bij de ILT (ilent.nl) of de Geschillencommissie Reizen (geschillencommissie.nl). De ILT kan handhavend optreden tegen maatschappijen die structureel EU261-verplichtingen niet nakomen.

Meer over je rechten bij reisproblemen vind je in ons artikel over passagiersrechten bij vluchtstoringen.

Wat als de vliegmaatschappij failliet gaat?

Een acute kerosinecrisis kan in extreme gevallen ook een voorteken zijn van diepere financiële problemen bij een maatschappij. Als een airline failliet gaat, veranderen je rechten ingrijpend:

• Los ticket (niet via reisorganisator): je bent in principe je geld kwijt. Je kunt je aanmelden als schuldeiser in de faillissementsprocedure, maar de kans op terugbetaling is klein. Uitzondering: als je betaalde met een creditcard kun je via de chargeback-procedure de transactie terugdraaien. Doe dit zo snel mogelijk — bij voorkeur binnen 60 dagen na de afschrijving.
• Pakketreis via SGR-organisator: je bent volledig beschermd via het SGR-garantiefonds (Stichting Garantiefonds Reisgelden). Meld je annulering bij het SGR. Controleer of je reisorganisator SGR-gecertificeerd is op sgr.nl vóór je boekt.
• Reisverzekering: sommige polissen dekken faillissement van een vliegmaatschappij, maar dit staat niet standaard in de voorwaarden. Controleer je polis specifiek op de dekking “faillissement luchtvaartmaatschappij” of “onvoorziene annulering door vervoerder”.

Controleer ook of je reisverzekering annulering door kerosinetekort dekt — dit valt bij sommige verzekeraars onder de bijzondere omstandighedendekking, maar niet bij allemaal.

Veelgestelde vragen

Heb ik recht op compensatie als mijn vlucht door kerosinetekort is geannuleerd?

Dat hangt af van de situatie. Je hebt altijd recht op terugbetaling of omboeking en op bijstand (eten, drinken, hotel). Financiële compensatie van €250–€600 mag de maatschappij weigeren als ze kerosinetekort aanmerkt als buitengewone omstandigheid, maar dit is juridisch betwistbaar. Dien altijd een claim in.

Binnen hoeveel tijd moet de vliegmaatschappij mij terugbetalen?

Bij een geannuleerde vlucht moet de maatschappij je ticket binnen 7 dagen terugbetalen (bij creditcardbetaling) of 7 werkdagen (bij bankoverschrijving). Duurt het langer, dan kun je een klacht indienen bij de ILT of de Geschillencommissie Reizen.

Moet ik een voucher accepteren in plaats van geld terug?

Nee. Je hebt wettelijk recht op geld terug, niet op een voucher. Je mag een voucher accepteren als jij dat wilt, maar de maatschappij kan je dit niet opleggen. Kies bewust.

Wat doe ik als ik geen eten of hotel heb gekregen op de luchthaven?

Bewaar alle bonnetjes van kosten die je zelf hebt gemaakt (eten, drinken, hotelovernachting, vervoer). Je kunt deze kosten terugvragen bij de vliegmaatschappij via het compensatieformulier. Dit recht geldt altijd, ongeacht de oorzaak van de annulering.

Hoe lang heb ik de tijd om een EU261-claim in te dienen?

In Nederland geldt een verjaringstermijn van 3 jaar. Je hoeft dus niet meteen te claimen, maar wacht ook niet te lang: bewijzen (e-mails, bonnetjes, annuleringsmeldingen) zijn makkelijker te achterhalen vlak na de annulering.

Wat als de vliegmaatschappij mijn claim afwijst wegens buitengewone omstandigheid?

Vraag de maatschappij schriftelijk om bewijs dat zij alles heeft gedaan om de annulering te voorkomen. Dit bewijst zij moeilijk bij een systematisch tekort. Dien daarna een klacht in bij de ILT (ilent.nl) of de Geschillencommissie Reizen, of schakel een no-cure-no-pay claimbureau in.

Heb ik extra bescherming als mijn vlucht deel was van een pakketreis?

Ja. Bij een pakketreis is de reisorganisator verantwoordelijk voor de hele reis. Die moet je een alternatief aanbieden of het volledige bedrag terugbetalen binnen 14 dagen. Bovendien val je bij een SGR-gecertificeerde organisatie onder het garantiefonds als de organisator failliet gaat.