Stihl Kettingzaag Handleiding

Een kettingzaag uit de Stihl MS-reeks wordt vaak direct uit de doos gehaald en gestart, maar zonder de juiste afstelling en onderhoud levert dat snel problemen op. Veel gebruikers missen de details rond kettingspanning, brandstofmengsel, en veiligheidsvoorzieningen. Met deze uitgebreide handleiding voor Stihl-kettingzagen zoals de MS 170, MS 180 en MS 261 lees je hoe je het maximale uit jouw machine haalt — en voorkom je veelvoorkomende storingen en slijtage.

Specificaties en kenmerken

• Kettingrem (QuickStop-systeem): Stihl kettingzagen beschikken over een handmatige en een automatische kettingrem. Deze beveiliging stopt de ketting binnen 0,1 seconde bij terugslag of als je de voorste handgreep raakt, wat het risico op letsel aanzienlijk vermindert.
• 2-MIX-motor: De meeste modellen, zoals de MS 180 C-BE, zijn uitgerust met een 2-MIX-motor. Dit type motor verbruikt minder brandstof en stoot tot 70% minder uitlaatgassen uit in vergelijking met conventionele tweetaktmotoren.
• STIHL Ematic kettingsmering: De Ematic-smering zorgt ervoor dat iedere schakel van de ketting gelijkmatig wordt gesmeerd. Hierdoor slijt de ketting minder snel en verbruik je tot 50% minder kettingolie.
• Gereedschapsloze kettingspanner (B-systeem): Modellen met het B-systeem, zoals de MS 181 C-BE, stellen je in staat de ketting zonder gereedschap te spannen. De spanning regel je via een draaiknop aan de zijkant, waardoor je sneller kunt werken en de juiste spanning altijd binnen handbereik is.
• Antivibratiesysteem: Stihl verwerkt rubberen buffers of stalen veren tussen de motor en de handgrepen. Zo worden trillingen tot een minimum beperkt, wat vooral bij langdurig gebruik merkbaar is aan handen en armen.
• Transparante brandstoftank: Modellen zoals de MS 211 hebben een transparant venster in de brandstoftank. Je ziet direct hoeveel brandstof er nog aanwezig is, waardoor je nooit onverwachts met een lege tank staat.

Aansluiten en instellen

1. Vul het brandstofmengsel bij: Meng ongelode benzine (max. 10% ethanol, E10) met tweetaktolie in een verhouding van 1:50. Gebruik een maatbeker voor de olie om een te vette of te magere smering te voorkomen.
2. Vul de kettingolietank: Gebruik uitsluitend Stihl kettingolie of een vergelijkbare biologische olie. Controleer het oliepeil via het kijkvenster, en vul bij als het lager dan een derde is — dit voorkomt drooglopen van de ketting.
3. Controleer en span de ketting: Zet de kettingzaag op een vlakke ondergrond, trek werkhandschoenen aan en draai de kettingspanner (wieltje of schroef naast het zaagblad) tot de ketting strak om het blad ligt, maar nog met twee vingers iets omhooggetrokken kan worden.
4. Start de motor volgens het juiste stappenplan: Zet de kettingrem aan, activeer de choke (Instellingen > Startpositie > Choke), en trek de startkabel krachtig. Laat de motor kort warmdraaien, schakel de choke uit zodra de motor aanslaat, en de kettingrem pas los als het toerental stabiel is.
5. Stel de stationairschroef af: Draai de L- en H-schroeven op de carburateur (meestal te bereiken via een opening aan de zijkant) eerst volledig in en dan 1,5 slag terug. Gebruik een toerentalmeter om het stationair toerental exact af te stellen volgens de fabrieksopgave (zie handleiding, bijvoorbeeld 2.800 tpm voor de MS 180).
6. Controleer de kettingrem: Zet de motor stationair, duw de voorste handgreep naar voren om de rem te activeren. De ketting moet direct stoppen. Werkt dit niet, dan is onderhoud vereist.
7. Controleer de veiligheidsvoorzieningen: Inspecteer de kettingvanger, handbescherming en de werking van de gashendelvergrendeling. Defecten aan deze onderdelen zorgen direct voor afkeuring bij de jaarlijkse keuring (NEN 3140 voor professioneel gebruik).

Dagelijks gebruik

Kleine klussen in de tuin, zoals het snoeien van dikke takken, vragen om een kettingzaag die direct start en soepel loopt. Met een Stihl MS 170 is het starten kinderlijk eenvoudig door de combinatie van een decompressieklep en primerpomp; één keer pompen, de choke aan, en meestal start de motor na twee keer trekken. Houd de zaag altijd met beide handen vast en zet je voeten stevig neer, vooral bij het inkorten van stammen op een ongelijke ondergrond. De kettingrem schakel je na iedere zaagsnede direct in, zodat je veilig kunt controleren of de ketting niet te heet loopt. Vergeet niet om de olievoorraad te checken bij elke tankbeurt, want een droge ketting veroorzaakt onherstelbare slijtage aan het zaagblad.

Voor het vellen van bomen tot 30 cm doorsnede, zoals je met de MS 261 vaak doet, is een scherpe ketting en nauwkeurig zaagwerk vereist. Gebruik de vellingzaagsnede volgens het “open gezicht” principe: eerst een horizontale snede tot een derde van de stam, dan een schuine snede van boven, zodat het zaagvlak een hoek van 45 graden vormt. De valrichting bepaal je op basis van de natuurlijke helling van de boom en de windrichting. Let tijdens het zagen op terugslag: de QuickStop-kettingrem voorkomt ernstige ongelukken, maar houd de zaag nooit met één hand vast.

Brandhout zagen vraagt een andere aanpak. Leg de stammen op een bok of verhoogde ondergrond. Zaag in korte slagen zonder te forceren, en laat de machine het werk doen. Controleer na elke 20 minuten zagen of de ketting nog voldoende spanning heeft: een te losse ketting kan van het blad lopen en schade veroorzaken. Reinig de luchtfilter regelmatig, vooral bij het zagen van harsrijke stammen zoals dennenhout; dit voorkomt dat de motor verstopt raakt en in toeren zakt.

Na afloop van het werk volgt het schoonmaken. Zet de kettingzaag uit, laat de motor afkoelen, en borstel zaagsel en vuil van het zaagblad en de ketting. Gebruik een platte schroevendraaier om het groefkanaal in het blad vrij te maken. Controleer het zaagblad op bramen of slijtagepunten, en draai het blad na elke volle werkdag om, zodat de slijtage gelijkmatig verdeeld wordt. Bewaar de kettingzaag droog en beschermd tegen direct zonlicht; een vochtige schuur is funest voor de ketting en het blad.

Problemen oplossen

Ketting draait niet, motor draait stationair (symptoom): In dit geval is de kettingrem waarschijnlijk geactiveerd, of zit de ketting te strak. Zet de machine uit, ontgrendel de kettingrem (trek de voorste handbescherming naar je toe), en controleer of de ketting soepel ronddraait. Blijft het probleem, span de ketting iets losser via het spanschroefje aan de zijkant.

Motor slaat af bij vol gas (symptoom): Vaak is de luchtfilter verstopt of zit er water in de brandstoftank. Controleer en reinig het luchtfilter via de kap aan de bovenzijde (draai deze los, verwijder het filter en spoel uit met lauw water). Gebruik altijd verse, goed gemengde brandstof; vervang oude brandstof na 3 maanden.

Kettingzaag start niet (symptoom): De meest voorkomende oorzaak is een verstopte bougie of verkeerde choke-instelling. Draai de bougie uit met een bougiesleutel, maak deze schoon en stel de elektrode-afstand opnieuw af (0,5 mm voor MS 180). Herhaal het starten met alleen halfgas als de motor warm is.

Ketting slijt snel of wordt heet (symptoom): Oorzaken zijn vaak te weinig kettingolie of een botte ketting. Controleer of er voldoende olie in de tank zit, en test de oliesmering door het zwaard voor een licht oppervlak te houden (olie moet zichtbaar spatten). Slijp de ketting met een ronde vijl (diameter afhankelijk van de ketting, meestal 4,0 mm) volgens de hoek die op de ketting staat aangegeven.

Veelgestelde vragen

Hoe stel ik de kettingspanning correct af?

Draai de spanschroef rechtsom om de ketting te spannen, tot je deze met twee vingers ongeveer 3 mm omhoog kunt trekken in het midden van het zaagblad. De ketting mag niet doorhangen en moet soepel draaien. Controleer de spanning altijd als de kettingzaag is afgekoeld.

Welke brandstof gebruik ik voor een Stihl kettingzaag?

Gebruik ongelode benzine (E10 of E5) gemengd met Stihl HP Super tweetaktolie in een verhouding van 1:50 (20 ml olie per liter benzine). Gebruik geen pure E85-benzine of Aspen 4-takt brandstof, omdat dit motorschade veroorzaakt. Meng altijd in een schone, goed afgesloten jerrycan.

Hoe vaak moet ik de ketting slijpen?

Slijp de ketting na elke 3 tot 5 tankbeurten, of zodra de zaagsnede niet meer recht is of je meer kracht moet zetten. Gebruik een Stihl vijlhouder en volg de hoek die op de zaagtand staat gegraveerd (meestal 30 graden). Laat het slijpen door een vakman doen als de ketting scheef of ongelijkmatig slijt.

Mijn kettingzaag rookt bij gebruik, wat nu?

Rook duidt meestal op een te vette brandstofmengeling of te weinig kettingolie. Controleer het oliepeil en stel eventueel de oliehoeveelheid bij via de instelschroef aan de onderzijde van de tank. Brandstof opnieuw mengen en filter reinigen lost het probleem meestal op.

Moet ik de kettingzaag winterklaar maken?

Ja, bij temperaturen onder de 5°C gebruik je de winterstand van het luchtrooster (Instellingen > Luchtinlaat > Winterstand). Dit voorkomt ijsvorming op het luchtfilter en garandeert een betrouwbare start. Tap bij langere stilstand de brandstoftank leeg en laat de motor droog draaien om aanslag te voorkomen.

Monteer bij intensief gebruik altijd een zaagbladbeschermer — zo blijft de ketting scherp én voorkom je roestvorming bij opslag in een vochtige schuur.