Pensioenleeftijd berekenen: wanneer kun jij stoppen met werken?

Wanneer kun jij stoppen met werken? Dat is niet voor iedereen hetzelfde. Je AOW-leeftijd hangt af van je geboortejaar, en je pensioenleeftijd bij je werkgever kan daar nog van afwijken. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je beide berekent, wat de verschillen zijn, welke opties je hebt als je eerder wilt stoppen en welke fouten mensen het vaakst maken bij hun pensioenplanning.

Wat is het verschil tussen AOW-leeftijd en pensioenleeftijd?

Veel mensen gebruiken deze termen door elkaar, maar ze betekenen niet hetzelfde. Het is belangrijk om het onderscheid te begrijpen voordat je gaat rekenen:

• AOW-leeftijd: de leeftijd waarop je AOW-uitkering van de overheid (Sociale Verzekeringsbank, SVB) begint. In 2026 is dit 67 jaar en 0 maanden. Dit geldt voor iedereen die in Nederland woont of gewoond heeft.
• Pensioenleeftijd: de leeftijd waarop je werknemerspensioen ingaat, zoals afgesproken in je cao of pensioenreglement. Dit is vaak 67 jaar, maar kan ook 65 of 66 jaar zijn, afhankelijk van je pensioenfonds en de afspraken die jouw werkgever heeft gemaakt.
• Feitelijke pensioendatum: de datum waarop je daadwerkelijk stopt met werken. Dit kan eerder zijn dan je officiële AOW-leeftijd of pensioenleeftijd, maar dat heeft altijd financiële gevolgen — je bouwt minder op en je ontvangt je uitkering eerder, dus het maandbedrag is lager.

De AOW-leeftijd is in 2026 vastgesteld op 67 jaar. Vanaf 2028 stijgt die naar 67 jaar en 3 maanden. Daarna blijft de leeftijd gekoppeld aan de levensverwachting die het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) elke vijf jaar opnieuw vaststelt. De overheid communiceert wijzigingen minimaal vijf jaar van tevoren, zodat je tijdig kunt plannen.

Stap voor stap: bereken je persoonlijke AOW-leeftijd

Je exacte AOW-leeftijd hangt af van je geboortedatum, niet alleen je geboortejaar. Gebruik deze stappen voor een precieze berekening:

1. Ga naar svb.nl/aow-leeftijd of gebruik de AOW-rekentool op wijzeringeldzaken.nl.
2. Voer je volledige geboortedatum in (dag, maand, jaar).
3. Je ziet direct op welke kalendermaand en datum je AOW ingaat, plus de exacte leeftijd in jaren en maanden.
4. Je ontvangt ook automatisch een bevestigingsbrief van de SVB, circa 6 maanden voor je AOW-datum.

Ben je geboren vóór 1 oktober 1959? Dan gaat je AOW al in op je 67e verjaardag. Ben je geboren na 1962? Dan is je AOW-leeftijd nog niet definitief vastgesteld. De SVB communiceert die uiterlijk vijf jaar voor de verwachte ingangsdatum.

Overzicht AOW-leeftijd per geboortejaar (2026 en verder)

Let op: voor mensen geboren in 1962 of later is de AOW-leeftijd nog niet definitief bepaald. De overheid koppelt die aan de levensverwachting en maakt de definitieve leeftijd bekend uiterlijk vijf jaar voor de verwachte ingangsdatum.

Hoe bereken je je pensioenleeftijd bij je werkgever?

Je werknemerspensioen loopt via een pensioenfonds of verzekeraar die je werkgever heeft aangewezen. De ingangsdatum staat in je pensioenreglement. Zo vind je die informatie:

1. Log in op mijnpensioenoverzicht.nl met je DigiD. Klik op een regeling voor de gedetailleerde ingangsdatum.
2. Log in op de eigen portal van je pensioenfonds, zoals mijnabp.nl (overheid/onderwijs), mijnpfzw.nl (zorg), mijnpmt.nl (metaal) of een vergelijkbare site voor jouw sector.
3. Lees je meest recente Uniform Pensioenoverzicht (UPO) — dat stuurt je fonds elk jaar in het voorjaar op. Op dit document staat de pensioeningangsdatum en de verwachte uitkering.
4. Kun je het UPO niet vinden? Bel de klantenservice van je fonds. Zij kunnen je een nieuw exemplaar sturen of je doorverwijzen naar de juiste portal.

Wil je een volledig beeld van al je pensioenen bij elkaar, ook van eerdere werkgevers? Lees dan hoe mijnpensioenoverzicht.nl werkt en wat je er precies op ziet na inloggen.

Wat betekent het nieuwe pensioenstelsel voor jouw pensioenleeftijd?

Vanaf 2026 stappen de eerste pensioenfondsen over naar het nieuwe stelsel op basis van de Wet toekomst pensioenen (WTP). Dit verandert niet je AOW-leeftijd, maar wél hoe je pensioen wordt opgebouwd en hoe de hoogte wordt berekend:

• Persoonlijke pensioenpot: in het nieuwe stelsel bouw je een individueel kapitaal op. Dat kapitaal wordt belegd en groeit mee met de economie. Dit maakt je pensioen flexibeler maar ook iets minder voorspelbaar.
• Grotere bandbreedte: de verwachte uitkering zal meer schommelen dan vroeger. Een goed beleggingsjaar geeft meer, een slecht jaar geeft minder. Dit wordt weergegeven in bredere scenario-bandbreedtes op mijnpensioenoverzicht.nl.
• Ingangsleeftijd blijft hetzelfde: de leeftijd waarop je pensioen ingaat verandert niet automatisch door de overgang. Die staat nog steeds in je pensioenreglement.

Eerder stoppen met werken: wat zijn de opties?

Wil je stoppen vóór je officiële AOW-leeftijd? Dan heb je een aantal opties. Elke optie heeft eigen voor- en nadelen, en de financiële gevolgen zijn aanzienlijk. Lees ze goed door voordat je een beslissing neemt.

Optie 1: vroegpensioen via je werkgever of pensioenfonds

Sommige fondsen bieden een vroegpensioenmogelijkheid aan, bijvoorbeeld vanaf 62 of 63 jaar. Je krijgt dan eerder pensioen, maar het maandbedrag is lager — je ontvangt het immers langer. Bovendien heb je geen AOW in de overbruggingsperiode. Ga na of jouw fonds deze optie heeft via je UPO of de website van je fonds. Niet alle fondsen bieden vroegpensioen aan.

Optie 2: deeltijdpensioen

Je kunt ook deels stoppen. Je laat een deel van je pensioen ingaan terwijl je minder uren gaat werken. Zo ontvang je al een gedeeltelijke uitkering terwijl je nog inkomen hebt uit werk. Dit is een populaire optie voor mensen die geleidelijk willen afbouwen naar volledig pensioen. Let op: niet elk fonds biedt deeltijdpensioen aan, en er zijn vaak administratieve eisen aan verbonden.

Optie 3: overbruggen met eigen spaargeld of lijfrente

Je kunt een periode overbruggen met eigen spaargeld of een lijfrentepolis. Een lijfrente is fiscaal gunstig: je hebt in het verleden premie ingelegd met belastingaftrek, en je betaalt belasting op het moment van uitkering (vaak in een lagere schijf). De hoogte van de lijfrenteuitkering hangt af van het opgebouwde kapitaal en de looptijd. Vraag een offerte op bij je verzekeraar of bank en vergelijk meerdere aanbieders.

Optie 4: Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU)

Via de Regeling voor vervroegde uittreding (RVU) kunnen werkgevers en werknemers afspraken maken over eerder stoppen zonder dat de werkgever een hoge belasting hoeft te betalen over de uitkering. De tijdelijke RVU-vrijstelling liep tot en met 31 december 2025. Voor 2026 geldt: controleer bij je werkgever of cao of er nog een specifieke regeling geldt. In sommige sectoren zijn maatwerkafspraken gemaakt die doorlopen na 2025.

Wat kost eerder stoppen financieel?

Eerder stoppen heeft altijd grote financiële gevolgen. Dit zijn de drie belangrijkste effecten die je moet meenemen in je berekening:

• Geen AOW in de overbruggingsperiode: de AOW gaat pas in op je officiële AOW-leeftijd. Elke maand eerder stoppen is een maand zonder AOW. In 2026 bedraagt de AOW voor een alleenstaande circa €1.450 bruto per maand. Reken uit hoeveel maanden je dit moet overbruggen en wat je daarvoor nodig hebt.
• Lager werknemerspensioen: je bouwt minder op én de uitkering begint eerder, waardoor het maandbedrag daalt. Gemiddeld telt dit op tot 5 tot 8 procent minder per jaar eerder stoppen. Drie jaar eerder stoppen kan dus al 15 tot 24 procent minder pensioen per maand betekenen.
• Hogere belastingdruk in overbruggingsjaar: als je geen AOW ontvangt maar wél werknemerspensioen of een lijfrente-uitkering, kan je belastingschijf tijdelijk hoger uitvallen dan na je AOW-leeftijd. Laat dit doorrekenen door een financieel adviseur.

Gebruik de scenario-tool op mijnpensioenoverzicht.nl om te zien wat het verschil in maandbedrag is als je 1, 2 of 3 jaar eerder stopt. Combineer dat met een berekening van je verwachte maandelijkse uitgaven om te bepalen of je het financieel redt.

Veelgemaakte fouten bij pensioenleeftijd berekenen

Fout 1: uitgaan van 65 jaar als standaard pensioenleeftijd

De AOW-leeftijd is al jaren niet meer 65 jaar. De stijging is stapsgewijs gegaan, maar veel mensen gaan er nog steeds van uit dat ze op hun 65e met pensioen gaan. Controleer altijd via svb.nl op basis van je eigen geboortedatum. Als je in 1959 bent geboren, gaat je AOW pas in bij 67 jaar. Dat is twee jaar later dan velen denken.

Fout 2: AOW-leeftijd en pensioenleeftijd verwisselen

Je werknemerspensioen en je AOW beginnen niet altijd op dezelfde datum. Als je pensioenreglement zegt “ingang op 67 jaar” en je AOW gaat pas in op 67 jaar en 3 maanden, heb je een gat van drie maanden zonder AOW. Controleer beide datums apart en noteer ze in je agenda. Een klein gat kan al honderden euro’s per maand schelen.

Fout 3: vergeten dat deeltijdwerk de opbouw verlaagt

Als je in de jaren voor je pensioen minder uren gaat werken, bouw je ook minder pensioen op. Dit klinkt logisch, maar mensen onderschatten hoe groot het effect is op de lange termijn. Laat je pensioenfonds een berekening maken op basis van je gewenste scenario. Sommige fondsen bieden online tools aan waarmee je dit zelf kunt simuleren.

Fout 4: pensioen van oude werkgevers vergeten op te vragen

Heb je bij meerdere werkgevers gewerkt? Dan kun je pensioen hebben opgebouwd bij meerdere fondsen. Controleer dit via mijnpensioenoverzicht.nl — je ziet alle regelingen op één plek. Ontbreekt er een? Neem contact op met het betreffende fonds en vraag een UPO op.

Fout 5: te laat AOW aanvragen

De SVB stuurt je automatisch een bericht circa 6 maanden voor je AOW-datum. Maar je moet de AOW zelf aanvragen als je dat bericht niet ontvangt, of als je in het buitenland woont. Wacht hier niet mee tot de laatste maand. Te laat aanvragen kan leiden tot een korte vertraging in de uitbetaling, omdat de SVB verwerkingstijd nodig heeft.

Wanneer en hoe vraag je AOW aan?

Voor de meeste mensen in Nederland met een Nederlandse uitkering (bijv. Anw of bijstand) regelt de SVB de aanvraag automatisch. In alle andere gevallen doe je dit zelf:

1. Log in op mijn.svb.nl met je DigiD.
2. Ga naar “Aanvragen” en kies “AOW aanvragen”.
3. Vul je persoonlijke gegevens in en kies of je de AOW wilt laten ingaan op de wettelijke datum of later (uitstellen is soms fiscaal voordelig).
4. Dien de aanvraag in. Je ontvangt een bevestiging per post.

Doe dit het liefst minimaal 3 maanden van tevoren. Wil je de AOW uitstellen? Dat kan tot maximaal 5 jaar na je AOW-leeftijd. Het maandbedrag is dan hoger omdat je het minder lang ontvangt.

Wil je weten hoe je al je pensioenoverzichten op één plek bekijkt? Lees dan ons artikel over mijnpensioenoverzicht.nl voor een compleet stappenplan inclusief inloggen met DigiD.

Veelgestelde vragen

Wat is de AOW-leeftijd in 2026?

In 2026 is de AOW-leeftijd 67 jaar en 0 maanden. In 2028 stijgt die naar 67 jaar en 3 maanden. Je exacte datum hangt af van je geboortedatum en kun je berekenen via svb.nl.

Hoe bereken ik precies wanneer mijn AOW ingaat?

Ga naar svb.nl/aow-leeftijd of wijzeringeldzaken.nl en voer je geboortedatum in. Je ziet direct op welke datum en exacte leeftijd je AOW begint. De SVB stuurt ook automatisch een brief circa 6 maanden voor je AOW-datum.

Kan ik eerder met pensioen dan mijn AOW-leeftijd?

Ja, dat kan via vroegpensioen bij je fonds, deeltijdpensioen, eigen spaargeld, een lijfrentepolis of een RVU-regeling via je werkgever. Eerder stoppen verlaagt wel je maandelijkse pensioenuitkering aanzienlijk.

Hoeveel lager is mijn pensioen als ik eerder stop met werken?

Reken gemiddeld op 5 tot 8 procent minder per jaar dat je eerder stopt. Drie jaar eerder stoppen kan dus 15 tot 24 procent minder pensioen per maand betekenen. Gebruik de scenario-tool op mijnpensioenoverzicht.nl voor een berekening op maat.

Mijn pensioenreglement zegt 65 jaar. Geldt dat nog?

Controleer je pensioenreglement en je UPO. Sommige oudere regelingen hadden inderdaad 65 jaar als ingangsdatum. Die kan per fonds verschillen. De AOW-leeftijd is wettelijk 67 jaar in 2026, ongeacht wat je pensioenreglement zegt.

Wat is een RVU-regeling en geldt die nog in 2026?

De RVU (Regeling voor vervroegde uittreding) maakte het mogelijk om eerder te stoppen zonder extra belasting voor de werkgever. De tijdelijke vrijstelling liep tot eind 2025. Vraag bij je werkgever of cao na of er in 2026 nog een vergelijkbare regeling geldt.

Wanneer moet ik mijn AOW aanvragen?

Aanvragen gaat via mijn.svb.nl. Doe dit minimaal 3 maanden voor je AOW-datum. De SVB stuurt je automatisch een brief circa 6 maanden van tevoren als je al een uitkering ontvangt. Woon je in het buitenland? Dan moet je altijd zelf aanvragen.