grundfos ups 1550 handleiding

Installateurs en doe-het-zelvers komen de Grundfos UPS 15-50 vaak tegen bij het vervangen of verbeteren van centrale verwarmingssystemen. Deze circulatiepomp vind je veel in Nederlandse woningen, vooral bij systemen zonder geavanceerde regeling. Specifieke informatie over montage, instellingen en storingscodes voorkomt veelvoorkomende problemen en verlengt de levensduur van de pomp aanzienlijk. Hieronder vind je een uitgebreide handleiding voor de Grundfos UPS 15-50, inclusief concrete installatie-instructies, dagelijks gebruik en oplossingen voor bekende storingen.

Specificaties en kenmerken

• Motorvermogen en verbruik: De Grundfos UPS 15-50 werkt op 230V, 50 Hz en heeft een maximaal opgenomen vermogen van 45 W. Dit lage verbruik maakt de pomp geschikt voor energiezuinige verwarmingssystemen.
• Capaciteit en opvoerhoogte: Met een maximale opvoerhoogte van 5 meter bij een debiet tot 3 m³/uur, is deze pomp krachtig genoeg voor de meeste eengezinswoningen met vloerverwarming of radiatoren.
• Toerentalstanden: Er zijn drie snelheden (stand 1, 2 en 3), te selecteren via de schuifschakelaar bovenop de pomp. Hiermee stem je het vermogen af op het hydraulische systeem en voorkom je onnodig lawaai of energieverbruik.
• Aansluiting en maatvoering: De pomphuislengte bedraagt 130 mm met standaard G1½” (Rp 1) schroefdraadaansluitingen. Controleer vooraf of de bestaande leidingen hiermee compatibel zijn.
• Bouwkwaliteit en materialen: De behuizing bestaat uit gietijzer, de rotor uit roestvast staal en de afdichtingen uit keramiek/grafiet. Dit garandeert een lange levensduur, zelfs bij hard water.
• Beschermingsklasse en foutmeldingen: De UPS 15-50 heeft IP44-bescherming en een thermische beveiliging tegen oververhitting. Bij blokkering of overbelasting stopt de pomp automatisch; op modellen met controlelampje knippert deze bij storing.

Aansluiten en instellen

1. Zet de hoofdschakelaar van het verwarmingssysteem uit en controleer met een spanningstester of er geen spanning meer op de aansluitklemmen staat. Dit voorkomt kortsluiting of letsel tijdens de montage.
2. Tap het water uit het verwarmingssysteem af tot het niveau onder de plaats van de pomp ligt. Zo voorkom je wateroverlast bij het losdraaien van de oude pomp of koppelingen.
3. Draai de wartels van de oude pomp los met een passende steeksleutel (meestal maat 38 mm voor G1½” aansluitingen). Gebruik een doek om eventueel restwater op te vangen.
4. Controleer de pakkingen (meestal vlakke rubber ringen) en vervang deze indien uitgedroogd of beschadigd. Nieuwe Grundfos-pompen worden geleverd met nieuwe afdichtringen in de doos.
5. Plaats de UPS 15-50 in de juiste stromingsrichting (aangegeven met een pijl op het pomphuis) tussen de leidingdelen. Draai de wartels handvast en daarna met beleid aan met de steeksleutel; niet te strak, anders beschadig je het gietijzer.
6. Sluit de elektrische kabel aan op het aansluitblok onder het zwarte afdekkapje: bruin = L, blauw = N, geel/groen = aarde. Controleer of de trekontlasting goed vastzit zodat de kabel niet los kan trekken.
7. Vul het verwarmingssysteem weer bij, ontlucht de radiatoren en draai de ontluchtingsschroef op de pomp (voorzijde) een paar slagen open tot er water zonder luchtbellen uitkomt. Dit voorkomt cavitatie en lawaai bij het eerste inschakelen.
8. Zet de schuifschakelaar van de pomp op stand 2 als uitgangspunt. Bij veel lawaai of stromingsgeluid kun je terugschakelen naar stand 1, bij grote installaties of onvoldoende warmte-opbouw naar stand 3.
9. Schakel het systeem weer in, controleer op lekkages bij de aansluitingen, en luister of de pomp soepel draait zonder bijgeluiden. Een licht zoemend geluid is normaal.

Dagelijks gebruik

De meeste gebruikers merken nauwelijks dat de Grundfos UPS 15-50 actief is, mits deze goed is ingesteld op het hydraulische systeem. In veel huizen draait de pomp continu tijdens het stookseizoen. Bij een modulerende thermostaat of slimme ketel wordt de aansturing geregeld via een relais, maar bij aan/uit-regeling blijft de pomp gewoon doordraaien zolang het systeem spanning heeft.

Verandert de warmteverdeling in huis, bijvoorbeeld door het sluiten van radiatoren of het bijplaatsen van een vloerverwarmingsgroep, dan kan het nodig zijn om de pompsnelheid aan te passen. Zet hiervoor de schuifschakelaar op een andere stand: meer debiet voor extra groepen, minder debiet voor stille werking in een kleine woning. Dit voorkomt onnodige stromingsgeluiden en minimaliseert het energieverbruik.

Bij radiatoren die niet warm worden terwijl de ketel wel brandt, is vaak sprake van lucht in het systeem of een ongunstige stand van de pomp. Ontlucht dan eerst de radiatoren en daarna de pomp via de kleine schroef aan de voorzijde. Blijft het probleem bestaan, controleer of de pomp nog draait door met een schroevendraaier tegen de behuizing te luisteren: een zacht gezoem betekent dat de rotor draait.

Voor het uitschakelen van de pomp aan het einde van het stookseizoen kun je de stekker uit het stopcontact halen of het systeem spanningsloos maken. In de zomer is het verstandig de pomp één keer per maand kort in te schakelen (10 minuten) om vastzitten van de rotor door kalkafzetting te voorkomen. Deze routine verlengt de levensduur aanzienlijk.

Problemen oplossen

Symptoom: De pomp bromt, maar pompt geen water rond.
Oorzaak: De rotor zit vast door kalkaanslag of stilstand.
Oplossing: Draai de kleine schroef op de voorzijde van de pomp los. Steek een platte schroevendraaier in de gleuf van de as en geef voorzichtig een draai. Herstart de pomp en controleer of het geluid verdwenen is.

Symptoom: Bij inschakelen springt de zekering of aardlekschakelaar eruit.
Oorzaak: Kortsluiting in de aansluitkabel of interne wikkelingen van de motor.
Oplossing: Controleer visueel de aansluitkabel op beschadigingen. Meet de weerstand tussen de aansluitklemmen met een multimeter: een waarde van 20-50 Ohm is normaal. Bij 0 Ohm of oneindig is de pomp defect en moet deze worden vervangen.

Symptoom: Pomp maakt tikkend of kloppend geluid.
Oorzaak: Lucht in het pomphuis of verkeerd ingestelde pompsnelheid.
Oplossing: Ontlucht opnieuw via de voorste schroef. Zet de pomp eventueel tijdelijk op stand 3 om lucht sneller uit het systeem te persen, daarna terug op stand 1 of 2 voor normaal gebruik.

Symptoom: Controlelampje op de pomp knippert (indien aanwezig, bij sommige UPS 15-50 modellen met elektronische regeling).
Oorzaak: Thermische beveiliging heeft ingegrepen door oververhitting of blokkering.
Oplossing: Laat de pomp afkoelen, controleer of de waaierruimte vrij is van vuil of kalk, en probeer opnieuw op te starten. Blijft het probleem bestaan, neem contact op met een installateur voor verdere inspectie.

Veelgestelde vragen

Hoe kies ik de juiste snelheid van de Grundfos UPS 15-50?

Begin altijd op stand 2. Ervaar je stromingsgeluid in leidingen of radiatoren, schakel dan terug naar stand 1. Verwarmt het huis onvoldoende of zijn er veel groepen, kies dan stand 3 voor meer debiet.

Hoe vaak moet ik de pomp ontluchten?

Na installatie en bij elk bijvullen of ontluchten van het systeem is dit noodzakelijk. Draai de ontluchtingsschroef open tot er water zonder luchtbelletjes uitkomt. Herhaal indien nodig tot het stromingsgeluid verdwenen is.

Kan de Grundfos UPS 15-50 ook in een warmwatersysteem gebruikt worden?

Ja, deze pomp is geschikt voor gesloten verwarmingssystemen en tapwatercirculatie tot 110°C. Gebruik in drinkwatersystemen alleen als de pomp is voorzien van een roestvaststalen rotorhuis (let op het typenummer: 59896294 voor drinkwater).

Hoe herken ik een defect aan de pomp?

Typische signalen zijn een volledig stille pomp bij spanning, brommen zonder waterbeweging, of het doorslaan van de zekering. Controleer eerst de voeding, daarna draai je de as met een schroevendraaier om vastzitten uit te sluiten.

Is de Grundfos UPS 15-50 geschikt voor modulerende cv-ketels?

De standaard UPS 15-50 is een aan/uit-pomp en niet modulerend. Voor modulerende systemen is de Grundfos Alpha2-serie of een andere pomp met PWM-sturing aan te raden. Gebruik bij twijfel altijd het advies van de ketelfabrikant.

Let op: de draairichting van de pomp is cruciaal; monteer de pijl op het pomphuis altijd in de stroomrichting van het cv-water, anders ontstaat er geen circulatie en wordt het systeem niet warm.