Somfy Zon Wind Automaat Handleiding

Bij plotselinge windvlagen of felle zon kan een zonnescherm snel beschadigen of onbedoeld uitschuiven. Met de Somfy Zon Wind Automaat, zoals de Somfy Eolis 3D WireFree io of Sunis WireFree II io, regelt het systeem automatisch het in- en uitrollen van je zonnescherm op basis van actuele weersomstandigheden. Dit voorkomt schade aan het doek en de motor, zonder dat je steeds zelf hoeft in te grijpen. Wie het meeste uit deze automaat wil halen, heeft baat bij een zorgvuldige installatie, juiste gevoeligheidsinstellingen en het herkennen van foutmeldingen tijdens gebruik.

Specificaties en kenmerken

• Draadloze sensoren: De Eolis 3D WireFree io werkt volledig draadloos op batterijen (type AAA), waardoor je geen bekabeling naar je zonneschermmotor hoeft aan te leggen. Het bereik tussen sensor en ontvanger bedraagt maximaal 20 meter in open veld, maar muren kunnen dit verkorten.
• Wind- en zongevoeligheid: De gevoeligheid kun je afstellen tussen 10 en 50 km/u voor wind, en voor zonlicht tussen 0 en 50 klux. Dit doe je met de draaiknopjes aan de binnenzijde van de sensorbehuizing.
• Compatibiliteit met Somfy io-homecontrol: De automaat werkt naadloos samen met Somfy io-motoren zoals de Orea 50 io en kan geïntegreerd worden in domotica zoals TaHoma of Connexoon.
• Automatische in- en uitrolfunctie: Bij overschrijding van de ingestelde wind- of zonwaarde rolt het scherm automatisch in of uit. De reactietijd ligt rond de 2 tot 3 seconden na detectie van een wijziging.
• LED-statusindicatie: Op de sensor bevindt zich een LED die knippert bij detectie van beweging (wind) of als er een foutmelding is, zoals een lege batterij of communicatieprobleem met de motor.
• Programmeerbare handzender: Je kunt de automaat met een Somfy Situo 1 io afstandsbediening bedienen. Hiermee is het ook mogelijk om het scherm handmatig te overrulen, bijvoorbeeld bij onverwachte schaduwvorming.

Aansluiten en instellen

1. Zet de stroom naar de zonneschermmotor uit via de groepenkast om veilig te kunnen werken. Controleer met een spanningzoeker of de draden echt spanningsvrij zijn voordat je begint.
2. Monteer de sensor horizontaal aan de voorlijst van het zonnescherm voor winddetectie (Eolis 3D), of op een plek waar direct zonlicht valt voor zonlichtmeting (Sunis WireFree). Zorg dat de sensor stevig vastzit, want loszittende montage kan tot foutieve metingen leiden.
3. Plaats de batterijen (AAA, alkaline) in het batterijvak aan de achterzijde van de sensor. Let op de juiste polariteit volgens de markering; verkeerde plaatsing kan de sensor onherstelbaar beschadigen.
4. Activeer de koppelmodus op de zonneschermmotor (druk 3 seconden op de “prog”-knop van de motor of afstandsbediening). De motor zal kort bewegen als bevestiging van de koppelmodus.
5. Druk binnen 2 minuten op de “prog”-knop van de sensor om deze aan te melden bij de motor. De LED op de sensor knippert snel als het koppelen is gelukt. Mocht de LED niet knipperen, controleer dan of je binnen het tijdsvenster werkt en of de afstand tot de motor niet te groot is.
6. Stel via de draaiknoppen de gewenste wind- en zongevoeligheid in: draai de windknop naar “min” voor maximale gevoeligheid (reageert bij lichte wind), of naar “max” als je alleen wilt dat het systeem bij stevige wind reageert. Test de instellingen door zacht aan het scherm te schudden of met een zaklamp op de zonnesensor te schijnen.
7. Schakel de stroom weer in en test de werking door het scherm uit te rollen en vervolgens de sensor te activeren (door ertegen te tikken of met fel licht te beschijnen). Let op de reactietijd en controleer of het scherm correct inrolt bij detectie.

Dagelijks gebruik

Op een zonnige dag zal de Somfy Zon Wind Automaat zelfstandig het scherm uitrollen zodra de ingestelde lichtwaarde wordt overschreden. Je merkt dat je het scherm vrijwel nooit handmatig hoeft te bedienen, zolang de sensor goed is afgesteld. Stel dat er plotseling een stevige windvlaag opsteekt terwijl je niet thuis bent, dan wordt het scherm direct ingetrokken. Hierdoor blijft het doek gespannen en voorkom je dat de constructie beschadigt door harde windstoten.

Wil je op een bewolkte dag het scherm toch uitschuiven, dan kan dit via de bijgeleverde Somfy afstandsbediening. Je drukt op de “op” of “neer” knop om het scherm handmatig te bedienen. Houd er wel rekening mee dat bij een nieuwe windvlaag het scherm alsnog automatisch wordt ingetrokken, zelfs als je handmatig hebt bediend. Dit voorkomt schade, maar kan soms als ‘overruled’ aanvoelen. Je kunt de automatische functie tijdelijk deactiveren via het instellingenmenu op de afstandsbediening (Instellingen > Automatisering > Uitschakelen).

De status-LED op de sensor geeft direct feedback. Een groen knipperende LED betekent dat de sensor actief meet en geen problemen detecteert. Zie je een rood knipperende LED, dan is er een probleem zoals een lege batterij of communicatieverlies met de motor. In de praktijk zijn lege batterijen meestal na 2 tot 3 jaar aan vervanging toe, afhankelijk van het aantal activaties en de buitentemperatuur.

Veel gebruikers stellen de windgevoeligheid te laag in, waardoor het scherm te snel wordt ingetrokken bij milde wind. Dit kun je corrigeren door de draaiknop iets naar de “max”-kant te draaien, zodat het systeem alleen reageert op stevige wind. Het is aan te raden om de gevoeligheid in het begin een week lang dagelijks te evalueren, zodat je de optimale balans vindt tussen bescherming en comfort.

Problemen oplossen

Probleem 1: Zonnescherm reageert helemaal niet op zon of wind
Symptoom: Het scherm blijft ingeschoven, ook als het hard waait of fel zonnig is. Mogelijke oorzaak: De sensor is niet gekoppeld aan de motor of staat te ver van de ontvanger. Oplossing: Zet de motor opnieuw in koppelmodus en herhaal stap 4 en 5 uit het installatiegedeelte. Controleer ook de batterijstatus van de sensor.

Probleem 2: Foutmelding “batterij leeg”
Symptoom: De LED op de sensor knippert continu rood. Oorzaak: Batterijen zijn bijna leeg of verkeerd geplaatst. Oplossing: Plaats nieuwe AAA-batterijen en let op de juiste plus- en minpool. Werkt de LED alsnog niet, controleer dan het batterijvak op oxidatie of vuil.

Probleem 3: Zonnescherm rolt te snel in bij lichte wind
Symptoom: Bij een klein briesje wordt het scherm direct ingetrokken. Oorzaak: Windgevoeligheid staat te laag ingesteld. Oplossing: Draai de windgevoeligheidsknop aan de binnenzijde van de sensor iets naar “max”. Test het effect met een föhn of door zachtjes aan het scherm te trekken.

Probleem 4: Foutcode “No Link” op Somfy TaHoma-app
Symptoom: De app meldt dat er geen verbinding is met de zonneschermsensor. Oorzaak: Te grote afstand tussen sensor en centrale, of storing door metalen obstakels. Oplossing: Plaats de sensor dichter bij de motor of TaHoma-box, en vermijd montage op metalen profielen. Herstart het systeem via Instellingen > Systeem > Herstarten.

Veelgestelde vragen

Hoe reset ik de Somfy Zon Wind Automaat naar fabrieksinstellingen?

Houd de “prog”-knop op de sensor 10 seconden ingedrukt tot de LED snel rood knippert. Dit wist alle gekoppelde motoren en instellingen. Daarna kun je het apparaat opnieuw koppelen volgens het installatiestappenplan.

Welke batterijen zijn geschikt voor de Somfy Eolis 3D WireFree io?

Gebruik uitsluitend AAA alkalinebatterijen van goede kwaliteit, bijvoorbeeld van Duracell of Varta. Oplaadbare batterijen worden afgeraden, omdat die bij lage temperaturen sneller hun spanning verliezen. Vervang de batterijen gemiddeld elke 2 à 3 jaar, afhankelijk van gebruiksfrequentie.

Kan ik meerdere zonneschermen met één sensor aansturen?

Ja, mits de schermen ieder voorzien zijn van een Somfy io-motor en binnen het draadloze bereik van de sensor vallen. Koppel de sensor aan iedere motor afzonderlijk via de “prog”-procedure. Bij afwijkende afmetingen of windbelasting kan het raadzaam zijn voor elk scherm een eigen sensor te gebruiken.

Hoe pas ik de gevoeligheid voor wind en zon aan?

Open de sensorbehuizing en gebruik de draaiknoppen om de gewenste drempelwaarden in te stellen. Voor wind stel je een waarde in tussen 10 en 50 km/u; voor zonlicht tussen 0 en 50 klux. Test de nieuwe instellingen door het systeem actief te gebruiken bij verschillende weersomstandigheden.

Mijn scherm reageert niet meer na een stroomstoring, wat kan ik doen?

Controleer eerst of de motor weer stroom ontvangt. Zet daarna de motor opnieuw in koppelmodus en verbind de sensor opnieuw volgens het installatiestappenplan. Soms is een volledige reset van de sensor nodig als de verbinding blijft uitvallen.

Monteer de sensor nooit direct boven een warme lamp of in de buurt van een airco-uitblaas, want hierdoor kan de zon- of windmeting volledig verstoord raken.